Հիվանդություններ/միջամտություններ
Արգանդի վզիկի «էկտոպիա»․ իրականում ի՞նչ է նշանակում այս ախտորոշումը
«Արգանդի վզիկի էկտոպիա» արտահայտությունը բավական հաճախ կարելի է լսել գինեկոլոգիական զննման ժամանակ։ Սակայն կարևոր է իմանալ, որ այս անվանումը միշտ չէ, որ նկարագրում է իրական հիվանդություն։ Շատ դեպքերում խոսքը արգանդի վզիկի էկտոպիայի մասին է՝ բարորակ վիճակ, որը հատկապես հաճախ հանդիպում է երիտասարդ կանանց, հղիության ընթացքում կամ հորմոնալ հակաբեղմնավորիչներ օգտագործելիս։
Այդ պատճառով նման ախտորոշումը ինքնին չպետք է անհանգստության պատճառ դառնա։ Կարևոր է հասկանալ, թե իրականում ինչ փոփոխություն է հայտնաբերվել և արդյոք անհրաժեշտ է բուժում։
Ի՞նչ է արգանդի վզիկի էկտոպիան
Արգանդի վզիկի արտաքին հատվածը սովորաբար պատված է բազմաշերտ տափակ էպիթելով, իսկ արգանդի վզիկի խողովակի ներսը՝ գլանաձև էպիթելով։
Էկտոպիայի դեպքում գլանաձև էպիթելը տեղակայվում է արգանդի վզիկի արտաքին մակերեսին։ Քանի որ այդ հատվածը ավելի նուրբ է և հեշտությամբ կարող է արյունահոսել շփման ժամանակ, որոշ կանանց մոտ կարող են առաջանալ թեթև արյունային արտադրություններ սեռական հարաբերությունից հետո։
Էկտոպիան քաղցկեղ չէ և ինքնին չի նշանակում նախաքաղցկեղային փոփոխություն։
Ինչպիսի՞ գանգատներ կարող են լինել
Շատ կանանց մոտ որևէ ախտանիշ ընդհանրապես չի լինում, և փոփոխությունը հայտնաբերվում է սովորական գինեկոլոգիական զննման ժամանակ։
Որոշ դեպքերում կարող են լինել՝
- լորձային արտադրության ավելացում,
- սեռական հարաբերությունից հետո թեթև արյունային արտադրություն,
- երբեմն՝ հեշտոցային անհարմարություն։
Սակայն այս գանգատները կարող են ունենալ բազմաթիվ այլ պատճառներ։ Հետևաբար միայն ախտանիշների հիման վրա «էրոզիա» ախտորոշել ճիշտ չէ։
Ե՞րբ է անհրաժեշտ լրացուցիչ հետազոտություն
Արգանդի վզիկի ցանկացած տեսանելի փոփոխություն գնահատելիս կարևոր է բացառել այլ պատճառներ։ Բժիշկը կարող է առաջարկել ՊԱՊ թեստ և/կամ HPV թեստ՝ կախված կնոջ տարիքից, նախորդ հետազոտություններից և տվյալ երկրի սկրինինգային ծրագրից։
Եթե առկա են կասկածելի փոփոխություններ կամ աննորմալ սկրինինգային արդյունքներ, կարող է անհրաժեշտ լինել կոլպոսկոպիա, իսկ որոշ դեպքերում՝ բիոպսիա։
Այս մոտեցումը կարևոր է, քանի որ արգանդի վզիկի նախաքաղցկեղային փոփոխությունները կարող են երկար ժամանակ ընթանալ առանց որևէ ախտանիշի։
Պե՞տք է արդյոք բուժել «էկտոպիան»
Եթե խոսքը սովորական էկտոպիայի մասին է և չկա անհանգստացնող ախտանիշ կամ այլ պաթոլոգիա, շատ դեպքերում բուժում ընդհանրապես անհրաժեշտ չէ։ Կարող է բավարար լինել բժշկի կողմից սահմանված պարբերական հսկողությունը։
Բուժման անհրաժեշտությունը քննարկվում է այն դեպքում, երբ առկա են կրկնվող արյունային արտադրություններ, արտահայտված գանգատներ կամ այլ բժշկական ցուցումներ։
Կարևոր է նաև հասկանալ, որ միայն «էրոզիա» բառի պատճառով արգանդի վզիկի այրում կամ այլ միջամտություն կատարելը միշտ չէ, որ հիմնավորված է։
Իսկ HPV-ն ի՞նչ կապ ունի
HPV-ի որոշ բարձր ռիսկային տեսակներ կարող են առաջացնել արգանդի վզիկի բջջային փոփոխություններ։ Դրանք նույնը չեն, ինչ էկտոպիան։Հետևաբար «էրոզիա» ունեցող կնոջ մոտ HPV-ի առկայությունը կամ բացակայությունը պետք է գնահատվի համապատասխան սկրինինգային մոտեցմամբ, այլ ոչ թե տեսանելի փոփոխության հիման վրա։
Արգանդի վզիկի «էկտոպիա» ախտորոշումը միշտ չէ, որ նշանակում է հիվանդություն կամ բուժման անհրաժեշտություն։ Ամենակարևորը ճիշտ տարբերակել էկտոպիան, բորբոքային փոփոխությունները և նախաքաղցկեղային ախտահարումները։