Հիրսուտիզմ և հիպերտրիխոզ

Հիրսուտիզմ և հիպերտրիխոզ

Աղվամազերը, որոնցով պատված է երեխաների և մեծահասակների մարմինը, ինչպես նաև կանանց դեմքը, փափուկ են, կարճ, բաց գույնի։ Տերմինալային կամ մշտական մազերը, ի տարբերություն աղվամազերի, մուգ գույնի են, հաստ և երկար, աճում են արական սեռական հորմոնների՝ անդրոգենների ազդեցությամբ, այդ պատճառով էլ կոչվում են անդրոգեն-կախյալ։

Հիրսուտիզմը անդրոգեն-կախյալ մազերի ավելորդ աճն է, կամ արական տիպի մազակալումը։ Բնորոշվում է դեմքի վրա, կրծքի և մեջքի վերին հատվածում, պտուկների շուրջ, փորի սպիտակ գծի երկայնքով, ազդրերի ներքին հատվածում ու արտաքին սեռական օրգանների մասում մազերի առաջացմամբ։ «Հիրսուտիզմ» տերմինը գործածում են միայն կանանց դեպքում։

Հիպերտրիխոզի դեպքում մազերն ի հայտ են գալիս մարմնի անգամ այն հատվածներում, որտեղ մազերի աճը կախված չէ անդրոգեններից։ Եթե հիրսուտիզմը պայմանավորված է անդրոգենների մեծ խտությամբ (հիպերանդրոգենիա), ժամանակի ընթացքում կարող է վիրիլիզացիա զարգանալ, մի գործընթաց, որը բնորոշվում է կանանց մոտ արական արտաքին նշանների առաջացմամբ։ Վիրալիզացիայի ախտանշաններն են՝ մազերի կոպտացում, կաթնագեղձերի փոքրացում, մկանային զանգվածի ավելացում, ծլիկի մեծացում և այլն։

Հիրսուտիզմի պատճառները

Հիրսուտիզմը կարող է պայմանավորված լինել անդրոգենների մակարդակի բարձրացմամբ կամ անդրոգենների հանդեպ մազերի ֆոլիկուլների զգայունակությամբ։ Հիրսուտիզմը հիպերանդրոգենիայի վաղ դրսևորումն է։ Արական սեռական հորմոնների բարձր մակարդակը կարող է դիտվել հետևյալ հիվանդությունների և ախտաբանական վիճակների դեպքում։ Ձվարանների պոլիկիստոզ։ Բացի ավելորդ մազակալումից, անհանգստացնում է նաև անպտղությունը, ճարպակալումը, դաշտանային ցիկլի խանգարումը։

Կուշինգի համախտանիշը միավորում է ախտաբանական մի շարք վիճակներ, որոնք ուղեկցվում են օրգանիզմում գլյուկոկորտիկոիդների ավելցուկով։ Հիմնական գլյուկոկորտիկոիդը կորտիզոլն է, որի մակարդակը բարձրանում է բազմաբնույթ սթրեսների ազդեցությունից։

Դրսևորումները՝

  • ճարպակալում, 
  • լուսնաձև դեմք, ստրիաներ որովայնի հատվածում, 
  • անոթային հիպերտոնիա, 
  • գլյուկոզայի հանդեպ տոլերանտության խանգարում (մետաբոլիկ համախտանիշ),
  • ամենորեա (դաշտանի բացակայություն), 
  • անպտղություն, 
  • հիրսուտիզմ և այլն։

Հաճախ հիրսուտիզմն այդ հիվանդության առաջին դրսևորումն է լինում, քանի որ կորտիզոլի ավելորդ քանակը խախտում է սեռական հորմոնների փոխանակությունը։

Մակերիկամների կեղևի բնածին հիպերպլազիան (անդրոգենիտալ համախտանիշ) կորտիզոլի սինթեզի բնածին խանգարումների ամբողջությունն է, որի արդյունքում արյան շիճուկում նվազում է կորտիզոլի մակարդակը և մեծանում է ադրենոկորտիկոտրոպ հորմոնի խտությունը։ Ադրենոկորտիկոտրոպ հորմոնի ավելորդ քանակն առաջացնում է մակերիկամների կեղևի հիպերպլազիա և անդրոգենների սեկրեցիայի մեծացում, ինչը դառնում է հիրսուտիզմի պատճառ։

Ուռուցքներ։ Մակերիկամների և ձվարանների անդրոգեն արտազատող ուռուցքները դրսևորվում են անդրոգենետիկական ալոպեցիայով, դեմքի և այլ անդրոգենակախյալ հատվածների մազակալմամբ։ Հիրսուտիզմից բացի բնորոշ է նաև օլիգոմենորեան (կարճատև դաշտան), ամենորեան, անպտղությունը, կաթնագեղձերի փոքրացումը և այլն։

Տրավմատիկ հիպերտրիխոզը բնորոշվում է սպիների, վնասվածքների ու մաշկի գրգռված հատվածներում մազերի արագ աճով։

Ընտանեկան հիրսուտիզմը բնորոշվում է ձվարանների պոլիկիստոզային համախտանիշի, մակերիկամների կեղևի բնածին հիպերպլազիայի հանդեպ ընտանեկան նախատրամադրվածությամբ։

Իդեոպատիկ հիրսուտիզմի դեպքում մազակալումը դիտվում է այն կանանց դեպքում, որոնց դաշտանային ցիկլը բնականոն է, արյան մեջ անդրոգենների մակարդակը ևս, չկան նաև այլ հիվանդություններ, որոնց մասին խոսեցինք վերևում, այսինքն՝ էնդոկրին կամ գինեկոլոգիական պաթոլոգիաներ չկան։ Իդիպոտաիկ ասելով՝ պետք է հասկանալ, որ հիվանդության պատճառն անհայտ է կամ հնարավոր չէ պարզել։

Դեղորայքային հիպերտրիխոզ և հիրսուտիզմ։ Բազմաթիվ դեղամիջոցներ խթանում են մազերի աճը՝ դառնալով հիրսուտիզմի պատճառ։

Ախտորոշումը

Ախտորոշման նպատակով նախ կատարվում է կյանքի և հիվանդության անամնեզի հավաքում, կլինիկական (ֆիզիկալ) զննում, որից հետո նշանակվում է արյան հետազոտություն մի շարք հորմոնների մակարդակը պարզելու համար։

Տեստոստերոնի խիստ բարձր մակարդակի դեպքում անցկացվում է ձվարանների կամ մակերիկամների անդրոգենարտազատող ուռուցքի հայտնաբերմանն ուղղված հետազոտություն՝ ՈւՁՀ, համակարգչային տոմոգրաֆիա կամ մագնիսառեզոնանսային տոմոգրաֆիա։

Բուժումը

Հետազոտություններից և հիվանդության պատճառի հայտնաբերումից հետո նշանակվում է բուժում։ Դեղորայքային հիրսուտիզմի դեպքում դադարեցվում է մազերի աճը խթանող դեղամիջոցների ընդունումը։ Հիրսուտիզմի բուժման համար համատեղվում են կոսմետիկ պրոցեդուրաներն (մազերի գունաթափում կամ հեռացում՝ էպիլյացիա, դեպիլյացիա) ու դեղորայքի ընդունումը։

Կարդացեք՝ Մազահեռացման մեթոդները

Սովորաբար հիրսուտիզմի դեղորայքային թերապիայի արդյունքն զգացվում է 3-6 ամիս անց։ Այդ բուժումը դանդաղեցնում է մազերի աճը, իսկ արդեն իսկ առկա մազերը հեռացվում են էպիլյացիայի միջոցով։

Լորձային արտադրություն հեշտոցից

Լորձային արտադրություն հեշտոցից

Հեշտոցից արտահոսող լորձային արտադրությունը, եթե նորմալ բնույթի է, բնական երևույթ է։ Վերարտադրողական տարիքի բոլոր կանայք էլ ունենում են...

Տրամադրությունը պայմանավորող հորմոնները

Տրամադրությունը պայմանավորող հորմոնները

Պատասխանատու են մեր հոգեհուզական վիճակի համար։ Ահա այն հիմնական հորմոնները, որոնք պայմանավորում են մեր լավ տրամադրությունը․․․

Գեղեցկության և առողջության երաշխիքները

Գեղեցկության և առողջության երաշխիքները

Տարիքին համընթաց օրգանիզմում բազմաթիվ փոփոխություններ են կատարվում, ոմանք, այնուամենայնիվ, շարունակում են պահպանել իրենց գեղեցիկ տեսքն ու առողջությունը․․․

Ե՞րբ պլանավորել հղիությունը վիժումից հետո

Ե՞րբ պլանավորել հղիությունը վիժումից հետո

Հաճախ է պատահում, որ կանայք, որոնց դեպքում վիժումը եղել է հղիության վաղ ժամկետում, ցանկանում են հղինալ վիժումից անմիջապես հետո․․․․