Վաղ ձվարանային անբավարարությունը բնորոշվում է ձվարանների ֆունկցիայի վաղաժամ անկմամբ մինչև 40 տարեկանը։ Այս վիճակը կարող է ազդել ոչ միայն վերարտադրողական ֆունկցիայի, այլև կնոջ ընդհանուր հորմոնալ և մետաբոլիկ առողջության վրա։

 Ի՞նչ է տեղի ունենում վաղ ձվարանային անբավարարության դեպքում
Այս վիճակում ձվարանները կորցնում են իրենց բնականոն ֆունկցիան՝

• նվազում է ֆոլիկուլների պաշարը
• խանգարվում է օվուլացիան
• նվազում է էստրոգենի արտադրությունը

Արդյունքում կարող են առաջանալ դաշտանային ցիկլի խանգարումներ և անպտղություն։

 Հիմնական ախտանշանները

• Անկանոն կամ բացակայող դաշտան
• Անպտղություն
• Ջերմային առհոսքներ և գիշերային քրտնարտադրություն
• Վագինալ չորություն
• Լիբիդոյի նվազում
• Տրամադրության փոփոխություններ

 Ի՞նչը կարող է լինել պատճառը
Շատ դեպքերում պատճառը մնում է անհայտ, սակայն հնարավոր գործոններից են՝

Գենետիկ պատճառներ
Աուտոիմուն հիվանդություններ
Քիմիոթերապիա կամ ճառագայթային բուժում
Վիրահատական միջամտություններ ձվարանների վրա
Վարակային և մետաբոլիկ գործոններ

Ախտորոշման համար կիրառվում են՝

• FSH և էստրադիոլի մակարդակի գնահատում
• AMH հորմոնի ստուգում
• Փոքր կոնքի ուլտրաձայնային հետազոտություն
• Անհրաժեշտության դեպքում՝ գենետիկ և իմունոլոգիական հետազոտություններ

Բուժման և վարման մոտեցումներ
Հորմոնալ փոխարինող թերապիա՝Էստրոգենային դեֆիցիտի շտկման նպատակով

Վերարտադրողական պլանավորում
Որոշ դեպքերում քննարկվում է ձվաբջիջների կրիոպահպանում կամ դոնորական ձվաբջիջների կիրառություն

Ոսկրային և սրտանոթային առողջության վերահսկում
Քանի որ էստրոգենի պակասը կարող է ազդել տարբեր օրգան համակարգերի վրա

Վաղ ձվարանային անբավարարությունը բարդ, բայց կառավարելի վիճակ է։ Վաղ ախտորոշումը և անհատականացված մոտեցումը կարևոր նշանակություն ունեն ինչպես վերարտադրողական, այնպես էլ ընդհանուր առողջության պահպանման համար։