Օվուլացիան կնոջ վերարտադրողական համակարգի առանցքային գործընթացներից է, որի խանգարումը հանդիսանում է անպտղության հաճախ հանդիպող պատճառներից մեկը։ Օվուլյացիոն դիսֆունկցիայի դեպքում հղիության պլանավորումը պահանջում է համակարգված, մասնագիտական մոտեցում և անհատականացված բուժում։

Ի՞նչ է օվուլացիայի խանգարումը

Օվուլացիայի խանգարում է համարվում այն վիճակը, երբ ձվարանից չի արտազատվում հասուն ձվաբջիջ կամ օվուլացիան տեղի է ունենում անկանոն։ Այն կարող է դրսևորվել որպես.

• անօվուլյացիա (օվուլացիայի բացակայություն),
• հազվադեպ օվուլացիա,
• օվուլացիայի ժամկետի խանգարում։

Օվուլացիայի խանգարման հիմնական պատճառները

Օվուլյացիոն դիսֆունկցիան կարող է պայմանավորված լինել տարբեր գործոններով, մասնավորապես՝

• պոլիկիստոզ ձվարանների համախտանիշ (ՊԿՁՀ),
• հորմոնալ խանգարումներ (պրոլակտինի բարձրացում, վահանաձև գեղձի դիսֆունկցիա),
• ցածր կամ բարձր մարմնի զանգվածի ինդեքս,
• քրոնիկ սթրես,
• վաղաժամ ձվարանային անբավարարություն,
• որոշ դեղամիջոցների ընդունում։

Ինչպե՞ս ախտորոշել օվուլացիայի խանգարումը

Հղիության պլանավորումը պետք է սկսվի ամբողջական հետազոտությամբ, որը ներառում է՝

• գինեկոլոգիական զննում,
• հորմոնալ հետազոտություններ 
• փոքր կոնքի օրգանների ուլտրաձայնային հետազոտություն,
• օվուլացիայի մոնիտորինգ (ֆոլիկուլոմետրիա)։

Հղիության պլանավորման քայլերը օվուլացիայի խանգարման դեպքում

Պատճառի բացահայտում և շտկում

Բուժման արդյունավետությունը կախված է օվուլացիայի խանգարման առաջնային պատճառի ճշգրիտ որոշումից։ Օրինակ՝ վահանաձև գեղձի ֆունկցիայի կարգավորումը կամ պրոլակտինի նորմալացումը կարող են վերականգնել բնական օվուլացիան։

Կյանքի ոճի փոփոխություն

• քաշի կարգավորում,
• հավասարակշռված սնունդ,
• ֆիզիկական ակտիվության օպտիմալացում,
• սթրեսի նվազեցում։

Դեղորայքային խթանում

Օվուլացիայի դեղորայքային խթանումը իրականացվում է միայն բժշկի հսկողությամբ՝ համապատասխան պրոտոկոլների համաձայն։ Խթանման ընթացքում պարտադիր է ուլտրաձայնային վերահսկումը։

Օժանդակ վերարտադրողական տեխնոլոգիաներ

Եթե պահպանողական մեթոդները արդյունավետ չեն, կարող են կիրառվել օժանդակ վերարտադրողական մեթոդներ՝

• ինսեմինացիա (IUI),
• արտամարմնային բեղմնավորում (ԱՄԲ)։

Ե՞րբ դիմել բժշկի

Եթե կանոնավոր սեռական կյանքի պայմաններում հղիությունը չի գրանցվում մեկ տարվա ընթացքում (կամ 6 ամսվա ընթացքում՝ 35 տարեկանից բարձր կանանց մոտ), անհրաժեշտ է դիմել գինեկոլոգի: