Ի՞նչ է ցելիակիան, և ինչպե՞ս կարելի է այն բուժել

Ի՞նչ է ցելիակիան, և ինչպե՞ս կարելի է այն բուժել

Ցելիակիան կամ գլյուտենային հիվանդությունը պաթոլոգիա է, որի դեպքում մարդու իմունային համակարգը հացահատիկների մեջ առկա սպիտակուց գլյուտենը համարում է վտանգավոր, և նրա դեմ արտադրում է հակամարմիններ: Սա հանգեցնում է աղիքների բորբոքման և նրա կառուցվածքի փոփոխության, մարսողության վատթարացման և տհաճ ախտանիշների առաջացման:

Որո՞նք են ցելիակիայի ախտանիշները

Հիվանդությունը կարող է ընթանալ շատ թեթև կամ չափազանց ծանր: Երբեմն ընդհանրապես բացակայում են ախտանիշները, իսկ պաթոլոգիան ախտորոշվում է պատահական՝ այլ հետազոտության

ժամանակ։ Ծանր ընթացքի դեպքում առաջանում են նման ախտանիշներ՝

• փորլուծություն

• ցավ որովայնում

• փորափքանք

• ստամոքսի մարսողական խանգարում, որը դրսևորվում է այրոցով, հագեցվածության զգացումով, բերանի դառը համով,

• փորկապություն,

• փսխում,

• հոգնածության զգացում , որն առաջանում է սակավարյունության զարգացման պատճառով,

• հանկարծակի նվազում է մարմնի քաշը,

• մաշկի վրա առաջանում է ցան և քոր,

• ձեռքերի թմրություն,

• հավասարակշռության, խոսքի խանգարում,

• ձեռքերի և ոտքերի այտուցներ,


Ինչո՞ւ է առաջանում ցելիակիա հիվանդությունը


• Ժառանգականություն

Հետազոտողները հայտնաբերել են գեն, որի կրման դեպքում մեծ է ախտանիշների առաջացման վտանգը:

Բացի այդ, այն ընտանիքներում, որտեղ ծնողները հիվանդ են ցելիակիայով, հիվանդությունը երբեմն դրսևորվում է նաև երեխաների մոտ:

• Շրջակա միջավայրի գործոններ

Եթե երեխան սկսում է ուտել գլյուտեն պարունակող ուտելիք մինչև երեք ամսականը կամ սնվում է արհեստական սննդով, ապա հիվանդության զարգացման վտանգը մեծանում է։ Այն կարող է նաև առաջանալ, եթե մանկության տարիներին անձը վարակվել է ռոտավիրուսով։

• Այլ խանգարումներ

Հիվանդության զարգացման վտանգն աճում է, եթե առկա են նման հիվանդություններ՝ 1-ին կարգի շաքարային դիաբետ, վահանագեղձի պաթոլոգիաներ, էպիլեպսիա, Դաունի և

Թյորների համախտանիշներ։

Որքանո՞վ է վտանգավոր ցելիակիան

Որոշ ժամանակ անց հիվանդությունը կարող է հանգեցնել նման հետևանքների.

• Օստեոպորոզ կամ ռախիտ

Դրանք զարգանում են և՛ մեծահասակների, և՛ երեխաների մոտ, քանի որ վիտամին D-ն և կալցիումը չեն ներծծվում աղիքներ։

• Անպտղություն և վիժում

Պատճառը վիտամին D-ի անբավարարությունն է:

• Լակտոզայի անհանդուրժողականություն

• Քաղցկեղ

Եթե հիվանդը սննդակարգից չի բացառում գլյուտենը, ապա առաջանում է քրոնիկ բորբոքում, ինչի պատճառով էլ աճում է չարորակ քաղցկեղի զարգացման վտանգը։

• Նյարդային համակարգի պաթոլոգիա

Վիտամինների անբավարարության պատճառով կարող են առաջանալ ջղաձգումներ և պերիֆերիկ (ծայրամասային) նեյրոպաթիա։

Ինչպե՞ս կարելի է ախտորոշել ցելիակիան

Թերապևտը կամ գաստրոէնտերոլոգը կարող են նշանակել նման հետազոտություններ՝

• Շճաբանական վերլուծություն, որի միջոցով արյան մեջ փնտրում են գլյուտենի հակամարմին

• Գենետիկ հետազոտություն, որն օգնում է հայտնաբերելու լեյկոցիտների հակածինները, որոնք բնորոշ են ցելիակիա հիվանդությանը

• Վերին Էնդոսկոպիա, երբ հիվանդի բերանի միջով ներմուծվում է մի տեսախցիկով խողովակ` աղիքները ուսումնասիրելու համար

 Անհրաժեշտության դեպքում նաև կատարում են հյուսվածքների բիոպսիա՝ հետագա վերլուծության համար:

• Կապսուլային էնդոսկոպիա

Հիվանդը կուլ է տալիս մի փոքրիկ պարկուճ` վիդեո տեսախցիկով, որն անցնում է մարսողական տրակտով, լուսանկարում և տվյալները փոխանցում համակարգչին:

Ինչպե՞ս բուժել ցելիակիան

Հիվանդությունից անհնար է մեկընդմիշտ ազատվել: Սրումների քանակը նվազեցնելու միակ միջոցը գլյուտենային խիստ սննդակարգի դիտարկումն է: Հետևաբար, պետք է խուսափել այն սննդից, որը պարունակում է ցորեն, տարեկան, գարի: Բացի թխվածքից, մաննի շիլայից և բլղուրից՝ գլյուտեն կա նաև հետևյալ մթերքներում:

• oսլա, կայունացուցիչներ և կոնսերվանտներ պարունակող արտադրանքներ,

• որոշ դեղամիջոցներ, վիտամինային և հանքային նյութերի հավելումներ,

• բուսական հավելումներ՝ նախատեսված սննդի համար,

• շրթներկ,

• Ատամի մածուկ և բերանի խոռոչի ողողման հեղուկ,

• սոսինձ՝ նախատեսված ծրարների համար,

• ծեփամածուկ,

Դիետայից բացի, բժիշկը կարող է վիտամիններ և հանքային հավելումներ նշանակել՝ օրգանիզմի համար օգտակար տարրերի անբավարարությունը լրացնելու համար:

 Աղբյուրը
 
 Բաժանորդագրվեք նաև մեր․ Տելեգրամյան ալիքին , Ֆեսբուքյան էջին, Ինստագրամյան էջին , Յութուբյան ալիքին

Գրիպը քրոնիկ հիվանդությունների ժամանակ

Գրիպը քրոնիկ հիվանդությունների ժամանակ

Գրիպի ֆոնի վրա գրեթե ցանկացած քրոնիկ հիվանդություն ակտիվանում է՝ վատթարացնելով անձի առողջական վիճակը, որը կարող է հանգեցնել մինչև իսկ մահվան

Հարբեցողություն

Հարբեցողություն

Ալկոհոլի անվտանգ չափաբաժնի մասին ուսումնասիրությունները վկայում են, որ ֆիզիոլոգիայի տեսանկյունից այն գոյություն չունի: Սակայն հարկ է նշել, որ ալկոհոլն ազդում է նաև հոգեվիճակի վրա

Սրտի հիվանդությունները մեծացնում են դեմենցիայի առաջացման վտանգը

Սրտի հիվանդությունները մեծացնում են դեմենցիայի առաջացման վտանգը

Ձախ նախասրտի կառուցվածքային փոփոխությունները մեծացնում են դեմենցիայի առաջացման հավանականությունը, նույնիսկ եթե հիվանդները չունեն սրտի գործառույթի խանգարումներ

Վտանգավոր պահածոներ

Վտանգավոր պահածոներ

 Ինչո՞ւ խորհուրդ չի տրվում տնային պայմաններում պահածոյացնել միսը, ոլոռը և եգիպտացորենը