Կորոնավիրուս (SARS-CoV-2)

Կորոնավիրուս (SARS-CoV-2)

SARS-CoV-2 (կորոնավիրուս)

SARS-CoV-2 (ըստ Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության[1]), ՌՆԹ պարունակող միաշղթա վիրուս, առաջին անգամ հայտնաբերված 2019 թվականի դեկտեմբերին, Ուհանում 2019-2020 թվականների կորոնավիրուսի բռնկման ժամանակ (COVID-19)[2][3][4][5]։

2020 թվականի հունվարի 20-ին Չինաստանի Գուանդուն նահանգում հաստատվել է, որ վիրուսը փոխանցվում է մարդուց մարդու։ Առայժմ վիրուսի բուժման որևէ կոնկրետ մեթոդ չի մշակվել[6]։

Հունվարի 22-ից Ուհան քաղաքում կարանտին է հայտարարվել, ամբողջ հասարակական տրանսպորտի աշխատանքը դադարեցվել է, իսկ քաղաքը փակվել է մուտքի և ելքի համար։ Ընդհանուր առմամբ, Չինաստանի իշխանությունները սահմանափակել են 14 քաղաքների մուտքն ու ելքը[7][8]։ Վիրուսը գրանցվել է Չինաստանի վարչական կազմավորումների մեծ մասում[9]։

Հունվարի 22-ին վիրուսի բռնկման կապակցությամբ տեղի է ունեցել Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության արտակարգ կոմիտեի արտահերթ նիստը: Հունվարի 23-ին ԱՀԿ-ի գլխավոր տնօրեն Թեդրոս Ադան Գեբրեիսուսը հայտարարել է, որ ԱՀԿ-ի արտակարգ իրավիճակների կոմիտեն համակարծիք է, որ նոր կորոնավիրուսի բռնկումն առանձնակի վտանգ չի ներկայացնում, որի պատճառով հանրային առողջապահության բնագավառում առայժմ արտակարգ միջազգային դրություն չի հայտարարվում[10][11][12][13]:

Փետրվարի 24-ին ԶԼՄ-ներում տեղեկատվություն է հայտնվել վիրուսով կրկնակի վարակվելու մասին[14]:

Մարտի 11-ին ԱՀԿ-ն աշխարհում հայտարարեց կորոնավիրուսի պանդեմիա[15]:

COVID-19-ը հասել է ընդհանուր՝ 199 երկիր և 1 միջազգային փոխադրամիջոց (Diamond Princess ճամփորդանավը, որը կանգ է առել Ճապոնիայի Յոկոհամա քաղաքի ափերում)[16]:


Ընդհանուր տեղեկություններ

14 օրվա ժամկետը կարելի է բավարար համարել հիվանդին հայտնաբերելու դեպքում նախորդ կոնտակտներին հետևելու համար: Ինկուբացիոն շրջանի փուլում ջերմովիզորներով հիվանդացածների հայտնաբերումն անարդյունավետ է[17]:

ԱՄՆ-ի Հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման կենտրոնների տվյալներով՝ ենթադրվում է, որ վարակի փոխանցումը տեղի է ունենում օդակաթիլային ճանապարհով, բայց հայտնի չէ, թե արդյոք այն կարող է տեղի ունենալ այն առարկաների կամ մակերևույթների հպումների միջոցով, որոնց վրա վիրուս կա, որին հաջորդում են բերանի, քթի կամ աչքերի հպումները[18]: Սակայն Ռուսաստանի Դաշնության առողջապահության նախարարության կլինիկական հանձնարարականներում արդեն հայտարարել են, որ փոխանցվում է ինչպես օդակաթիլային (հազի, փռշտոցի և զրույցի դեպքում), այնպես էլ օդ-փոշի ճանապարհներով[19]:

Կորոնավիրուսների մասին հայտնի տվյալների համաձայն, նրանք չեն կարողանում երկար գոյատևել տարբեր օբյեկտների մակերևույթների վրա (մինչև 2-4 ժամ)[20]: Մասնավորապես, Չինաստանից ծանրոցներ կամ նամակներ ստանալիս որևէ վարակի վտանգ չկա[21]:

Ուսումնասիրության պատմություն

SARS-CoV-2 շտամը առաջին անգամ հայտնաբերվել է 2019 թվականի դեկտեմբերին՝ թոքաբորբ ունեցող հիվանդի նուկլեինաթթվի վերլուծության արդյունքում[22][23]: 2019 թվականի դեկտեմբերի 31-ին Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը տեղեկացվել Է անհայտ պաթոգենի հարուցած վիրուսային թոքաբորբի մի քանի դեպքերի մասին: 2020 թվականի հունվարի 7-ին նոր վիրուսի մասին տեղեկատվությունը հաստատվել է[24], իսկ վիրուսն ինքը դասվել է կորոնավիրուսների շարքին[25]: Մինչև հունվարի 12-ը 5 գենոմները գրանցվել են GenBank տվյալների բազայում, հունվարի 26-ին դրանց թիվը հասել է 28-ի: Բացառությամբ վաղ գենոմի, գենոմները գտնվում են էմբարգոյի տակ GISAID-ում: Ֆիլոգենետիկ վերլուծությունը հասանելի է Nexttrain-ի միջոցով: 2020 թվականի հունվարի 20-ին Չինաստանի Գուանդուն նահանգում հաստատվել է վիրուսից մարդուն փոխանցելը[26][27]:

Կորոնավիրուսները, որոնց շարքին է դասվում SARS-CoV-2-ը, սովորաբար մրսածության պատճառ են դառնում, սակայն այդ նույն ընտանիքին են դասվում SARS-CoV և MERS-CoV վտանգավոր վիրուսները, որոնք առաջացնում են ծանր սուր շնչառական համախտանիշ և մերձավորարևելյան շնչառական համախտանիշ համապատասխանաբար[25]: Կորոնավիրուսային վարակը կենդանաանտրոպոնոզ է, այսինքն՝ հնարավոր է կենդանիներից մարդուն փոխանցել։ Պարզվել է, որ SARS-CoV-ի աղբյուրը ծաղիկներ են եղել, իսկ MERS-CoV-ը՝ միապաղ ուղտեր[28]: Հնարավոր է, որ SARS-CoV-2-ի դեպքում էլ վարակի աղբյուր են հանդիսանում կենդանիները: Վիրուսի գենետիկ անալիզը հայտնաբերել է կորոնավիրուսների նմանությունը, որոնք տարածված են նատականի, չղջիկների շրջանում, սակայն առայժմ ստույգ հայտնի չէ, արդյոք դրանք վարակի սկզբնական աղբյուր են: Այժմ վիրուսի տարածման հիմնական միջոցը մարդուց մարդուն փոխանցելն է:

Տարբեր երկրների գիտնականները վերլուծել են վիրուսի գենոմը և հաստատում են այն փաստը, որ վիրուսը բնական ծագում ունի։ Տարբեր է նույն դավադրությունների տեսության ստեղծում են վախի մթնոլորտ, լուրերը և նախապաշարմունքները, նման տեսության քննարկվում են գիտական հանրության կողմից: ԱՀԿ-ի գլխավոր տնօրենի հետ գիտնականները կոչ են անում ապատեղեկատվության փոխարեն առաջ տանել գիտական ապացույցները[29]:

Վիրուսի աղբյուր

2020 թվականի հունվարի 22-ին բժշկական ամսագիրը հրապարակել Է չինացի գիտնականների հետազոտությունը, որում SARS-CoV-2 վիրուսի հինգ գենոմները համեմատել են կորոնավիրուսների 276 հայտնի գենոմային հաջորդականությունների հետ, որոնք ազդում են մարդկանց և տարբեր կենդանիների վրա: Գիտնականների կարծիքով՝ կորոնավիրուսների ֆիլոգենետիկ ծառը ցույց է տալիս, որ նոր վիրուսները հայտնվել են մոտավորապես երկու տարի առաջ մեկ ընդհանուր նախնուց, չղջիկի կորոնավիրուսի և, հնարավոր է, չինական օձերի կորոնավիրուսի ՝ Հարավչինական բազմաձայն եզրի կամ չինական կոբրայի (օձերի երկու տեսակներն էլ վաճառվում էին Ուհանի շուկայում որպես էկզոտիկ սնունդ)[30][31]:

Ախտանշաններ

NCP կորոնավիրուսի ախտանիշները նման են թոքաբորբի կամ ծանր սուր շնչառական համախտանիշի ախտանիշներին։

Գիտակցության կորուստ (թոքային հյուսվածքների զարգացող ոչնչացման արդյունքում)

Չոր, անարդյունավետ հազ

Հոտառության զգացողության կորուստ[32]

Ջերմություն (38 °C կամ ավելի բարձր)

Շնչառական դժվարություններ

Կրծքավանդակի հատվածում ցավ

Գլխացավ

Տարածվածության մասին կարող եք շարունակել կարդալ ստորև դրված լինքով:

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Ինտիմ հատվածի բիոռեվիտալիզացիա

Ինտիմ հատվածի բիոռեվիտալիզացիա

Ինտիմ բիոռեվիտալիզացիան մաշկի և լորձաթաղանթի վերափոխումն է՝ առանց վիրահատական միջամտության

Ինտիմ հատվածի և հեշտոցի ձգում՝ թելերի միջոցով

Ինտիմ հատվածի և հեշտոցի ձգում՝ թելերի միջոցով

Ի՞նչ փոփոխություններ են տեղի ունենում կոնքի հատակի կառուցվածքում ծննդաբերությունից հետո

Ինչու՞ է առաջնում դառը համ

Ինչու՞ է առաջնում դառը համ

Սովորաբար պատճառները բավականին անվնաս են, բայց պատահում է, որ այս ախտանիշը որևէ վտանգավոր հիվանդության ցուցիչ է։

Միգրեն

Միգրեն

Միգրենը նյարդաբանական խանգարում է, որի հիմնական ախտանիշը՝ պարբերաբար կրկնվող ուժգին գլխացավերն են