Էնդոմետրիումի պոլիպ

24.02.201615529

Էնդոմետրիումի պոլիպը բարորակ գոյացություն է, որն առաջանում է արգանդի խոռոչում։ Էնդոմետրիումի պոլիպի ձևավորումը հիպերպլաստիկ պրոցես է, այսինքն՝ հավելուրդային, ոչ բնորոշ գոյացություն է, որն առաջանում է էնդոմետրիալ շերտից։ Բազմաթիվ պոլիպների առաջացման կամ կրկնման դեպքում խոսքն արդեն հիվանդության՝ պոլիպոզի մասին է։

Կարդացեք՝ Էնդոմետրիում․ հաստությունը և խանգարումները

Տեսակները

Պոլիպն առհասարակ ախտաբանական գոյացություն է՝ կազմված մարմնից և ոտիկից, որով տարբեր օրգանների ներսում ամրանում է իր հենքին։ Էնդոմետրիումի պոլիպը, ըստ կառուցվածքի և բջիջների կազմի, լինում է՝

  • գեղձային՝ կազմված ստրոմալային բջիջներից՝ ներառյալ արգանդային գեղձերը, 
  • գեղձային-ֆիբրոզային, ունենում է հիմնականում ֆիբրոզային կառուցվածք և հազվադեպ է ներառում արգանդային գեղձերը, 
  • ֆիբրոզային՝ կազմված բացառապես ֆիբրոզային բջիջներից,
  • ադենոմատոզ՝ կազմված գեղձային էպիթելից, օժտված պրոլիֆերացիայի նշաններով և գեղձերի կառուցվածքային վերափոխմամբ։

Պատճառները և ռիսկի գործոնները

Էնդոմետրիումի պոլիպը կարող է առաջանալ ցանկացած տարիքում՝ անկախ սեռական կյանքից, հղիության և ծննդաբերության առկայությունից։ Հիմնականում, սակայն, պոլիպն առաջանում է 30-35 տարեկանում, իսկ պոլիպոզի վտանգն աճում է հիսունում։ Երիտասարդ տարիքում, երբ կինը հղիանում և ծննդաբերում է, հաճախ առաջանում է գեղձային տեսակի պոլիպ, մեծ տարիքում՝ մենոպաուզայից հետո՝ ֆիբրոզային և ադենոմատոզային գոյացություններ, իսկ այ ֆիբրոզային-գեղձային պոլիպը կարող է առաջանալ ցանկացած տարիքում։

Առաջացման հիմնական պատճառներն են՝

  • հորմոնային խանգարումներ՝ էստրոգենների ավելցուկի կամ պրոգեստերոնի անբավարարության ֆոնին, 
  • արգանդը վնասող միջամտություններ՝ աբորտ, քերում, ներարգանդային պարույրի երկարատև կրում, 
  • հղիության ընդհատում, վիժում կամ ծանր ծննդաբերություն,
  • հորմոնային համակարգի խանգարումներ (վահանագեղձի աշխատանքի խանգարում, գիրացում կամ շաքարային դիաբետ), որոնք խաթարում են սեռական հորմոնների փոխանակությունը, 
  • փոքր կոնքի շրջանում բորբոքային քրոնիկական պրոցես, սեռավարակներ՝ էնդոմետրիտի զարգացմամբ, արգանդի ներքին թաղանթի բորբոքում և այլն։

Կարդացեք՝ Կնոջ վերարտադրողական համակարգի հորմոնակախյալ հիվանդություններ

Ախտանշանները

Ախտանշանները տարաբնույթ են՝ կախված պոլիպների քանակից և չափերից։ Մեկ փոքրիկ պոլիպի դեպքում հնարավոր է, որ ախտանշաններ ի հայտ չգան, և այն հայտնաբերվի պատահականորեն։ Եթե պոլիպը մեծ է կամ մի քանի հատ, ապա ի հայտ են գալիս հետևյալ ախտանշանները՝

  • դաշտանային ցիկլի խանգարում (քսվող կամ միջդաշտանային արնահոսություն),
  • առատ կամ երկարատև դաշտան, 
  • ցավոտ դաշտան, 
  • ցավ որովայնի ստորին հատվածում, որն ուժգնանում է սեռական հարաբերությունից կամ օրգազմից հետո, 
  • առատ արտադրություն, հատկապես մեծ պոլիպի դեպքում,
  • մենոպաուզայի ժամանակ հնարավոր է փոքրաքանակ արնահոսություն նկատվի ծանրաբեռնվածությունից կամ սթրեսից հետո։

Ախտորոշումը

Հնարավոր է հայտնաբերել հայելիներով զննման ընթացքում, եթե պոլիպն արգանդի պարանոցի հատվածում է, սակայն եթե այն արգանդի մարմնի ներսում է, ապա ուլտրաձայնային հետազոտության միջոցով։ Ճշգրիտ ախտորոշման նպատակով անցկացվում է՝

  • փոքր կոնքի ՈւՁՀ, 
  • ախտորոշիչ հիստերոսկոպիա, որի ընթացքում միաժամանակ հեռացվում է նաև պոլիպը, որի հիստոլոգիական ուսումնասիրությունից հետո պարզվում է նրա տեսակը, կառուցվածքը և հաստատվում է ախտորոշումը։ 

Հարկավոր է պոլիպը տարբերել փոքրիկ սուբմուկոզ միոմայից, էնդոմետրիոզից և հղիության սկզբնական փուլից։

Բուժումը

Ֆիբրոզային պոլիպի բուժումը

Էնդոմետրիումի պոլիպը ցուցում է ախտորոշիչ հիստերասկոպիայի և հեռացման համար։ Հիստերասկոպիայի ժամանակ պոլիպը հեռացվում է, իսկ արգանդի այն հատվածը, որտեղ ամրացած է եղել այն, քերվում է կյուրետկայով։ Մեծ պոլիպի դեպքում կատարվում է պոլիպէկտոմիա։ Պոլիպի ամրացման հատվածը մշակվում է հեղուկ ազոտով կամ էլեկտրական տոկով, ինչն օգնում է կանխել կրկին առաջացումը։ Վիրահատությունն արագ է կատարվում՝ ընդհանուր անզգայացմամբ։ Մոտ տասն օր հնարավոր է, որ արյունային արտադրություն նկատվի արգանդի խոռոչից։

Վարակների կանխարգելման նպատակով վիրահատությունից հետո հակաբիոտիկներ են նշանակվում։ Վիրահատության ընթացքում վերցված նյութն ուղարկվում է հիստոլոգիայի, քանի որ ադենոմատոզ պոլիպի հայտնաբերման դեպքում բուժումն այլ բնույթ է կրում։

Վիրահատությունից երեք օր անց կատարվում է ՈւՁՀ և որոշվում է հետագա թերապիայի բնույթը։ Ֆիբրոզային պոլիպի և դաշտանային ցիկլի խանգարման բացակայության դեպքում բուժումն ավարտվում է։

Գեղձային և գեղձային-ֆիբրոզային ձևերի դեպքում քերումից հետո նշանակվում է հորմոնային թերապիա, որը տևում է երեքից վեց ամիս։

Ադենոմատոզ պոլիպի բուժումը

Պոլիպի այս տեսակը նախատրամադրում է արգանդի քաղցկեղի, ուստի բուժումն ակտիվ է և ռադիկալ։ 45 տարեկանից մեծ կանանց ցուցվում է միայն արգանդի էքստրիպացիա՝ հեռացում։ Եթե ընտանիքում օնկոլոգիական նախատրամադրվածություն կա կամ էլ կինը հորմոնային խանգարումներ ունի, ապա արգանդը հեռացվում է հավելումների հետ միասին։

Վերարտադրողական տարիքի կանանց դեպքում ցուցվում է պոլիպի հեռացում՝ վիրահատությունից հետո հորմոնների նշանակմամբ։ Ադենոմատոզ պոլիպի կրկնման դեպքում արգանդը հեռացվում է։

Բարդությունները

Հիմնական բարդությունն անպտղությունն է, ինչպես նաև դաշտանային ցիկլի խանգարումները, անեմիան։ Բացի այդ հնարավոր է, որ պոլիպը կրկնվի՝ առաջացնելով պոլիպոզ։ Հազվադեպ էնդոմետրիումի պոլիպը (հիմնականում ադենոմատոզային ձևը) վերածվում է չարորակ ուռուցքի, էնդոմետրիումի քաղցկեղի։