Անպտղությունը ժամանակակից բժշկության ամենաակտուալ խնդիրներից է՝ ընդգրկելով վերարտադրողական տարիքի զույգերի զգալի տոկոսը։ Ըստ միջազգային տվյալների՝ դեպքերի մոտավորապես կեսում պատճառները պայմանավորված են ինչպես կնոջ, այնպես էլ տղամարդու գործոններով, ինչը պահանջում է զույգի համատեղ և համալիր գնահատում։

Ի՞նչ է անպտղությունը

Անպտղություն է համարվում հղիության բացակայությունը 12 ամիս կանոնավոր, չպաշտպանված սեռական կյանքի դեպքում։ 35 տարեկանից բարձր կանանց մոտ այս ժամկետը կրճատվում է մինչև 6 ամիս։

Կնոջ գործոններ
Կանանց անպտղության պատճառները բազմազան են և ներառում են՝

Օվուլյացիայի խանգարումներ

• պոլիկիստոզ ձվարանների համախտանիշ (ՊԿՁՀ)
• հորմոնալ դիսբալանս
• հիպերպրոլակտինեմիա

Արգանդափողերի գործոն

• անցանելիության խանգարում
• կպումներ՝ բորբոքային հիվանդություններից հետո

 Արգանդի պաթոլոգիաներ

• միոմա
• պոլիպներ
• կառուցվածքային անոմալիաներ

Էնդոմետրիոզ

• բորբոքային և կպումային գործընթացներ
• օվուլյացիայի և իմպլանտացիայի խանգարում

Տղամարդու գործոններ

Տղամարդկանց մոտ անպտղությունը հաճախ կապված է սերմի որակի խանգարումների հետ՝

• սպերմատոզոիդների ցածր քանակ (օլիգոզոոսպերմիա)
• նվազած շարժունակություն (աստենոզոոսպերմիա)
• կառուցվածքային շեղումներ (տերատոզոոսպերմիա)
• հորմոնալ խանգարումներ
• վարիկոցելե

Համակցված գործոնների նշանակությունը

Շատ դեպքերում առկա է ոչ թե մեկ, այլ միաժամանակ մի քանի գործոն․

• թեթև հորմոնալ խանգարում կնոջ մոտ + սահմանային սերմի որակ
• բորբոքային պրոցեսներ երկու զուգընկերների մոտ
• իմունոլոգիական անհամատեղելիություն

Այս համակցված ազդեցությունը կարող է զգալիորեն նվազեցնել բեղմնավորման հավանականությունը, նույնիսկ եթե յուրաքանչյուր գործոն առանձին վերցրած լուրջ չի գնահատվում։

Ախտորոշման մոտեցումներ

Անպտղության գնահատումը պետք է լինի զույգի մակարդակով՝
Կնոջ մոտ՝

• հորմոնալ հետազոտություններ
• ուլտրաձայնային քննություն
• արգանդափողերի անցանելիության գնահատում

Տղամարդու մոտ՝

• սերմնաբանական հետազոտություն (սպերմոգրամա)
• հորմոնալ քննություն (անհրաժեշտության դեպքում)

Բուժման ժամանակակից մոտեցումներ

Բուժումը կախված է պատճառներից և կարող է ներառել՝

• դեղորայքային հորմոնալ կարգավորում
• վիրահատական միջամտություններ
• ինսեմինացիա
• արտամարմնային բեղմնավորում (ԱՄԲ)

Հաճախ լավագույն արդյունքը ստացվում է համակցված և անհատականացված մոտեցման դեպքում։Անպտղությունը զույգի խնդիր է, ոչ թե միայն կնոջ կամ տղամարդու։ Կնոջ և տղամարդու գործոնների համակցված գնահատումը հնարավորություն է տալիս բացահայտել իրական պատճառները և ընտրել առավել արդյունավետ բուժման ռազմավարություն։