Շատ ընտանիքներում հանդիպում են իրավիճակներ, երբ զույգը ունի միայն տղաներ կամ միայն աղջիկներ։ Այս հանգամանքը հաճախ առաջացնում է հարց՝ արդյո՞ք հնարավոր է, որ որոշ զույգերի մոտ հղիությունները հիմնականում կամ միշտ լինեն նույն սեռի երեխայով պայմանավորված։

Ինչպե՞ս է որոշվում ապագա երեխայի սեռը

Երեխայի սեռը որոշվում է բեղմնավորման պահին՝ սեռական քրոմոսոմների համակցությամբ։ Կնոջ ձվաբջիջը միշտ պարունակում է X քրոմոսոմ, իսկ տղամարդու սերմնաբջիջները կարող են կրել X կամ Y քրոմոսոմ։

• X քրոմոսոմ պարունակող սերմնաբջիջ + X ձվաբջիջ → աղջիկ (XX)
• Y քրոմոսոմ պարունակող սերմնաբջիջ + X ձվաբջիջ → տղա (XY)

Այսպիսով, ապագա երեխայի սեռը հիմնականում որոշվում է տղամարդու սերմնաբջիջի կողմից։

Ինչո՞ւ որոշ ընտանիքներում երեխաները նույն սեռի են

Թեև տեսականորեն տղա և աղջիկ երեխա ունենալու հավանականությունը մոտավորապես հավասար է, որոշ դեպքերում մի շարք գործոններ կարող են նպաստել նույն սեռի երեխաների ծնվելուն․

• սերմնաբջիջների X և Y քրոմոսոմների հարաբերակցությունը
• որոշ գենետիկ առանձնահատկություններ
• սերմնաբջիջների կենսունակության տարբերություններ
• երբեմն նաև պատահական վիճակագրական համընկնում

Սակայն բժշկական տեսանկյունից ապացուցված չէ, որ բնական պայմաններում որևէ զույգ «ծրագրավորված» է միայն տղա կամ միայն աղջիկ երեխաներ ունենալու համար։

Կարո՞ղ է բժշկությունը ազդել երեխայի սեռի վրա

Ժամանակակից վերարտադրողական բժշկության մեջ, օրինակ՝ արտամարմնային բեղմնավորման (ԱՄԲ) ծրագրերում, հնարավոր է իրականացնել նախաիմպլանտացիոն գենետիկական թեստավորում (PGT), որի միջոցով որոշվում է էմբրիոնի քրոմոսոմային կազմը, ներառյալ սեռը։ Սակայն շատ երկրներում սեռի ընտրությունը թույլատրվում է միայն բժշկական ցուցումներով՝ սեռի հետ կապված ժառանգական հիվանդությունների կանխարգելման նպատակով։

Բնական ճանապարհով հղիության դեպքում երեխայի սեռը որոշվում է պատահականորեն՝ բեղմնավորման պահին։ Թեև որոշ ընտանիքներում կարող է թվալ, որ հղիությունները «միայն մեկ սեռով են պայմանավորված», բժշկական տեսանկյունից դա առավել հաճախ պայմանավորված է հավանականության և պատահականության գործոններով։