Ձվարանի ապոպլեքսիա

25.02.20148869

Ապոպլեքսիան (ձվարանի հյուսվածքի պատռում) ձվարանի հյուսվածքի վնասվածքն է, որն ուղեկցվում է սաստիկ ցավով և արյունահոսությամբ դեպի որովայնի խոռոչ: Այս հիվանդությունն առավել հաճախ հանդիպում է վերարտադրողական տարիքի կանանց շրջանում: Հարկ է նշել, որ ձվարանի ապոպլեքսիայի բուժումը պետք է անհապաղ սկսել` մահացու ելքից խուսափելու համար, քանի որ որովայնային արյունահոսությունը խիստ վտանգավոր է:

Առաջացման պատճառները

Քանի որ ձվարանի ապոպլեքսիայի դեպքում վնասվում է այդ օրգանը սնող արյան անոթների ամբողջականությունը, ուստի գլխավոր պատճառը անոթի ախտահարումն է․ ձվարանի հյուսվածքում բորբոքային գործընթացի կամ վարակիչ հիվանդությունների հետևանքով տեղի են ունենում անոթների ախտաբանական փոփոխություններ:

Ռիսկի գործոն է համարվում նաև վարիկոզային հիվանդությունը, թրոմբոֆլեբիտը, ինչպես նաև դաշտանային ցիկլի որոշ հատվածներում անոթային համակարգի վրա եղած ծանրաբեռնվածությունը: Ձվարանի ապոպլեքսիայի պատճառները ներառում են նաև հիվանդություններ, որոնք կապված են արյան մակարդելիության համակարգի կամ հակամակարդիչների երկարատև գործածության հետ: Բացի այդ, մասնագետները առանձնացնում են այնպիսի ռիսկի գործոններ, ինչպիսիք են հորմոնային խանգարումները, երբ ձվարանները ինքնաբերաբար կամ ինչ-որ դեղանյութի ներգործությամբ գերարյունալեցվում են: Այդ ամենից զատ ձվարանի ապոպլեքսիայի պատճառ կարող է լինել ֆիզիկական ծանրաբեռնվածությունը, բուռն սեռական հարաբերությունը և այլ գործոններ, որոնց հետևանքով պրկվում են որովայնի ստորին հատվածի մկանները:

Գանգատները

Ձվարանի ապոպլեքսիայի կլինիկական ընթացքից և ախտանիշների արտահայտվածությունից ելնելով` տարբերում են հիվանդության երեք տեսակ՝

  • ցավային, երբ առավել ցայտուն նշանը ցավն է` որդանման ելունի սուր բորբոքման նոպայի նման,
  • հեմոռագիկ (արյունազեղային), երբ առատ արյուն է հոսում որովայնի խոռոչ` ուղեկցվելով սուր որովայնի նշաններով, որովայնի ստորին հատվածների ցավով, տկարությամբ, գլխապտույտով, ուշագնացությամբ, սրտխառնոցով, զարկերակային ճնշման անկմամբ, հաճախասրտությամբ և այլն,
  • խառը, որը ներառում է նախորդ երկու տիպի նշանները: 

Ձվարանի պատռումը հաճախ ուղեկցվում է որովայնի ստորին հատվածների ցավով, որը կարող է ուղեկցվել տկարությամբ, սրտխառնոցով, գլխապտույտով: Ցավն առավելապես կենտրոնանում է մարմնի այն մասում, որտեղ օրգանն է տեղակայված: Ցավային տեսակի դեպքում հիվանդն այնպիսի սաստիկ, նոպայաձև ցավ է զգում, որ կարող է գիտակցությունը կորցնել: Հեմոռագիկ տեսակի ժամանակ, եթե ցավն ուժեղ է, հիվանդությունը հայտնաբերվում է ներորովայնային արյունահոսության ախտանիշներով` գունատություն, գլխապտույտ, տկարություն:

Ախտորոշումը

Ախտորոշումը կատարվում է զննման, կլինիկական պատկերի (գանգատներ), ՈւՁՀ, լաբորատոր հետազոտության և այլ տվյալների հիման վրա:

Բուժումը

Ձվարանի հյուսվածքի պատռման կասկածի դեպքում պետք է անհապաղ դիմել բժշկի: Միայն մասնագիտացված հիվանդանոցի պայմաններում է հնարավոր հստակ պարզել այդ հիվանդությունն առկա՞ է, թե՞ ցավը պայմանավորված է մեկ այլ հիվանդությամբ: Ժամանակին բժշկի չդիմելու դեպքում արյունահոսությունը կարող է կյանքին վտանգ սպառնալ:

Կիրառվում է բուժման երկու եղանակ՝ պահպանողական և վիրաբուժականՊահպանողականը կիրառվում է արյան փոքր կորստի դեպքում: Սակայն ձվարանի հյուսվածքի պատռման դեպքում բուժման հիմնական եղանակը վիրաբուժականն է, երբ կարվում է վնասված հյուսվածքը, վերացվում արյունահոսության օջախը: