Հեպատիտ B

02:16   27 նոյեմբերի, 2015

Հեպատիտ B-ն վարակ է, որ ախտահարում է լյարդը և հանգեցնում հիվանդության քրոնիկական ձևի, վարակակրության, ցիռոզի զարգացման և լյարդի քաղցկեղի։ Հնարավոր է, որ այն երկար ժամանակ փակ ընթանա և փոխանցվի այլ մարդկանց։

Ձևերը

Առանձնացվում է հիվանդության սուր և քրոնիկական ընթացք, բացի այդ որպես առանձին տարբերակ առանձնացվում է նաև հեպատիտ B-ի վարակակրությունը։ Սուր ձևը կարող է առաջանալ վարակվելուց անմիջապես հետո, ընթանում է վառ արտահայտված կլինիկական ախտանշաններով, երբեմն՝ կայծակնային արագությամբ։ Քրոնիկական ձևը կարող է առաջանալ սուր հեպատիտից հետո, հնարավոր է՝ ի սկզբանե առանց հիանդության սուր փուլի։ Կարող է դրսևորվել և՛ առանց ախտանշանների, և՛ ակտիվ՝ վերածվելով ցիռոզի։

Պատճառները

Հեպատիտ B-ն ի հայտ է գալիս յուրահատուկ հարուցիչի միջոցով, որը բավականին կայուն է արտաքին միջավայրում։ Այն փոխանցվում է սեռական ցանկացած շփման, ներարկման միջոցով, արյան փոխներարկման կամ վիրահատությունների ժամանակ։ Հնարավոր է վարակվել ատամնաբուժարանում, սափրվելու, դաջվածքներ անելու, մատնահարդարման ընթացքում, եթե գործիքները լավ ախտահանված չեն լինում կամ եթե մաշկը վնասված է լինում։

Վարակը կարող է փոխանցվել վարակված մորից երեխային ծննդաբերության ընթացքում, սակայն կրծքով կերակրման ընթացքում այն կաթի մեջ չի անցնում։ Կենցաղային պարագաների միջոցով վարակվելու հավանականությունը փոքր է (ընդհանուր սպասքից, սպիտակեղենից օգտվելու, համբուրվելու, ձեռքսեղմման և գրկախառնության միջոցով հնարավոր չէ վարակվել), իսկ այ ընդհանուր ածելիից կամ ատամի խոզանակից օգտվելը մեծացնում է վարակման հավանականությունը։

Վարակը մեծ քանակությամբ հայտնաբերվում է հեղուկ միջավայրում՝ թքում, քրտինքի, արցունքի, մեզի մեջ, սակայն առավելագույն խտությամբ առկա է լինում արյան մեջ։

Հեպատիտ B-ի զարգացման մեխանիզմները

Հեպատիտ B-ի հարուցիչը, հայտնվելով մարդու օրգանիզմում, ամրանում է լյարդի բջիջների վրա։ Հարուցիչն ինքնին չի վնասում բջիջները, իսկ այ իմունային համակարգը ճանաչում է վարակված բջիջները և հարձակվում դրանց վրա։ Որքան ակտիվ է իմունային պրոցեսը, այնքան ուժգին են լինում դրսևորումները։ Լյարդի վնասված բջիջների ոչնչացման արդյունքում լյարդի բորբոքում՝ հեպատիտ է ի հայտ գալիս։ Հենց իմունային համակարգի աշխատանքից է կախված վարակակրությունը և անցումը քրոնիկական ձևի։

Դրսևորումները

Հեպատիտ B-ն ընթանում է հստակ փուլերով, սկսվում է գաղտնի շրջանից, որը տևում է 30-40 օրից մինչև վեց ամիս (միջինում 60-90 օր)։ Այդ ժամանակահատվածում վիրուսը բազմանում է և ներթափանցում լյարդի հյուսվածքների մեջ։ Հաջորդում է հիվանդության առանց դեղնուկի (պրոդրոմալային) փուլը, որի ընթացքում ի հայտ են գալիս ընդհանուր մրսածությանը բնորոշ ախտանշաններ։ Դրանցից են՝

Ախտանշաններն աստիճանաբար անցնում են դեղնուկի փուլ և կրկին որոշակի հերթականությամբ են դրսևորվում՝

Հեպատիտ B-ի ծանր և կայծակնային արագությամբ ընթացող ձևերը վտանգավոր են, քանի որ մեծ արագությամբ են զարգանում։ Ի հայտ է գալիս՝

Կայծակնային ձևի դեպքում կոմայի ախտանշաններ են զարգանում, հաճախադեպ է նաև մահվան ելքը։ Քրոնիկական հեպատիտ B-ի դեպքում հնարավոր է, որ հիվանդը գլխի չընկնի հիվանդության մասին, քանի որ աստիճանաբար է սկսվում։

Քրոնիկական հեպատիտ B-ի առաջին ախտանշաններն են՝

Հեպատիտ B-ի բուժումը

Թերապիայի մեթոդներն ուղղված են վիրուսի դեմ պայքարին, հիվանդի վիճակի բարելավմանը, տոքսիկոզի և լյարդի ախտահարման դրսևորումների վերացմանը։

Թերապիան ներառում է՝

Հետագայում իմունային համակարգի վերականգնման նպատակով բժիշկներն իրականացնում են այլ միջոցառումներ, որպեսզի կանխեն հիվանդության անցումը քրոնիկական ձևի։

Բարդացումներ

Բարդություններ են առաջանում սովորաբար հյուծված, քրոնիկական ձև ունեցող մարդկանց դեպքում։ Հեպատիտ B-ի անցումը քրոնիկական ձևի կախված է տարիքից։ Մինչև հինգ տարեկան երեխաների դեպքում հավանականությունը խիստ մեծանում է։

Կանխարգելումը

Կանխարգելման հիմքն առողջ ապրելակերպն է և հավատարմությունը զուգընկերոջ հանդեպ։ Բացի այդ, կարևոր է մեկանգամյա գործիքների օգտագործումը (ատամնաբուժարանում, հիվանդանոցում, մատնահարդարի սենյակում և այլն), դրանց մանրակրկիտ մանրէազերծումը սափրվելուց առաջ։

Պատվաստում հեպատիտ B-ի դեմ

Հեպատիտների դեմ պատվաստումն իրականացվում է ազգային օրացույցով։ Առաջին հերթին պատվաստվում են ռիսկային խմբում գտնվող մարդիկ՝



© sotskiy.am