Օրգանիզմի կոփում

16.01.20183216

Կոփումը կանխարգելիչ միջոցառումների համակարգ է՝ ուղղված շրջակա միջավայրի անբարենպաստ գործոնների հանդեպ օրգանիզմի դիմադրմանը։ Առողջացնող կոփումն օրգանիզմին օգնում է ավելի լավ հարմարվել արտաքին միջավայրի պայմաններին։ Այսինքն՝ կոփված օրգանիզմն արտաքին միջավայրի ջերմաստիճանի անգամ զգալի տատանումների դեպքում կարողանում է պահպանել ներքին օրգանների ջերմաստիճանը բավականին նեղ սահմաններում։

Օրինակ՝ արտաքին միջավայրի ջերմաստիճանի կտրուկ անկման կամ բարձրացման դեպքում հնարավոր ցրտահարման կամ գերտաքացման սպառնալիքին կոփված օրգանիզմն անմիջապես արձագանքում է անոթների նեղացմամբ կամ լայնացմամբ և սահմանափակում կամ բարձրացնում է ջերմատվությունը։ Չկոփված օրգանիզմը չի կարողանում այդքան արագ արձագանքել և ցրտահարվում կամ գերտաքանում է։

Բացի այդ՝ կոփումը բարձրացնում է օրգանիզմի դիմադրողականությունը և ամրացնում է նյարդային համակարգը։ Այն առողջության պահպանման լավագույն միջոցներից է։

Օրգանիզմի կոփման տեսակները

Առանձնացվում է կոփման մի քանի տեսակ՝ կախված անցկացվող պրոցեդուրայից։ Լինում է՝

  • աէրոթերապիա՝ կոփում օդի միջոցով (օդի վաննաներ, երկարատև զբոսանք մաքուր օդում), 
  • հելիոթերապիա՝ կոփում արևի միջոցով (պետք է, սակայն, զգույշ լինել, կանխել արևահարումը), 
  • կոփում բոկոտն քայլելու միջոցով (ոտնաթաթի վրա կան կենսաբանորեն ակտիվ բազմաթիվ կետեր, որոնք բոկոտն քայլելու դեպում ակտիվանում են՝ օգնելով կարգավորել բազմաթիվ օրգանների և համակարգերի աշատանքը), 
  • կոփում ջրի միջոցով՝ շփում, ամբողջ մարմնի կամ մարմնի մի մասի վրա ջուր լցնելը, ջրցողում (կոնտրաստային լոգանք)։

Կոփման կանոնները

Կոփմանն ուղղված միջոցառումները պետք է սկսել լիովին առողջ լինելու դեպքում միայն։ Երեխաների և տարբեր հիվանդություններ ունեցող մարդկանց դեպքում բժշկի խորհրդատվությունը պարտադիր է։

Անհրաժեշտ է պահպանել աստիճանականության սկզբունքը։ Այդ վերաբերում է ինչպես ջերմային ռեժիմին, այնպես էլ ժամային։ Ջրով կոփման դեպքում պետք է սկսել սենյակային ջերմաստիճանի ջրից՝ ջերմաստիճանը հետզհետե բարձրացնելով 1-2 աստիճանով։ Արևի դեպքում նույնպես պետք է պահպանել այդ սկզբունքը՝ սկսելով մի քանի րոպեից։

Կարևոր է կոփման պրոցեդուրաները կատարել կանոնավոր, առանց երկարատև դադարի, տարվա ցանկացած եղանակի։ Եթե այնպես է ստացվել, որ երկարատև ընդմիջել եք միջոցառումները, ապա վերջիններս պետք է վերսկսել ավելի խնայող պրոցեդուրաներից։

Կոփումը համատեղեք ֆիզիկական վարժությունների հետ։ Այդ զգալիորեն կմեծացնի կոփման արդյունավետությունը և բարենպաստ ազդեցություն կունենա ամբողջ օրգանիզմի վրա։

Կոփումը պետք է առույգություն և ուրախություն պարգևի։ Եթե ձեզ լավ չեք զգում պրոցեդուրայից հետո, դադարեցրեք կոփումը և դիմեք բժշկի։

Կոփման դեպքում պետք է հաշվի առնել մարդու անհատական առանձնահատկությունները, առողջական վիճակը, տարվա եղանակը, բնակլիմայական պայմանները և այլն։

Կոփվելիս պետք է չկորցնել ինքնակառավարումը։ Գնահատեք ընդհանուր ինքնազգացողությունը, անոթազարկը, արյան ճնշումը, ախորժակը և այլ ցուցիչները՝ կախված օրգանիզմի առանձնահատկություններից։

Հիշեք, որ կոփումն առողջ ապրելակերպի բաղադրիչներից է։ Չմոռանաք նաև ուշադրություն դարձնել սննդին և կյանքի այլ ոլորտներին։